Hitno povećati transparentnost opštinskih izbornih komisija

Hitno povećati transparentnost opštinskih izbornih komisija

29/07/2020

Centar za demokratsku tranziciju (CDT) poziva opštinske izborne komisije na poštovanje izbornih zakona i principa transparentnosti, koji se, u ovom trenutku, dosljedno ne implementiraju. Redovno objavljivanje svih relevantnih informacija je ključna stavka transparentnosti izbornog procesa što značajan broj OIK u ovom momentu ne čini.
Zakonom o izboru odbornika i poslanika propisano je da opštinska izborna komisija ima svoju web stranicu na kojoj odmah objavljuje sve akte i podatke od značaja za sprovođenje izbora, no ovaj član organi koji treba da sprovode izborne zakone u velikoj mjeri krše.

Ako je suditi po stanju zvaničnih sajtova opštinskih izbornih komisija, parlamentarni izbori u Crnoj Gori se ne održavaju za nešto više od mjesec dana.

Iako je urađen novi centralizovani portal za organe za sprovođenje izbora sa identičnim i preglednim rubrikama, koji bi trebalo da olakša dostupnost informacija građanima, na lokalnom nivou se njegove pogodnosti malo koriste.

Na sajtovima OIK-a dostupni su generički sadržaji, poput zakona i podzakonskih akata, ali su sadržaji koje same OIK-e kreiraju rijetko prisutni.

Ni jedna aktuelnost ili saopštenje

Najveći broj OIK-a nije objavio ni jednu aktuelnost ili saopštenje u ovoj godini, već su im posljednje aktuelnosti na sajtu iz vremena prethodnih izbora.

Ovdje su izuzetak OIK-e u opštinama u kojima se održavaju i lokalni izbori – Andrijevica, Budva, Gusinje, Kotor i Tivat – koje su objavile makar obavezne kalendare izbornih radnji, ili su uredne u objavljivanju informacija o lokalnim izborima (Tivat), ali nema informacijama o parlamentarnim izborima.

Među opštinama u kojima se ne održavaju lokalni izbori samo OIK Pljevlja, Izborna komisija Glavnog grada Podgorica i OIK Tuzi imaju neku informaciju o parlamentarnim izborima, u vidu izbornog kalendara.

Neke su komisije otvorile posebne sekcije za parlamentarne izbore 2020, a neke nijesu, ali su te sekcije u najvećem broju slučajeva jednako prazne.

Na sajtovima većine OIK-a mogu se pronaći informacije o sastavu OIK i poslovnici o njihovom radu.

Uvidom u podatke o članovima može se vidjeti da sastav svih komisija nije kompletiran, u nekima od njih nije imenovan dio zamjenika ili čak članova.

Ne zna se ko su članovi opštinskih komisija

Personalni sastav komisije nijesu objavile OIK Kotor i Izborna komisija Prijestonice Cetinje, dok svoje poslovnike nijesu objavile izborne komisije Cetinje, Gusinje, Kotor, Petnjica, Pljevlja, Podgorica i Ulcinj.

Do sad je samo OIK Andrijevica donijela rješenje o utvrđivanju biračkih mjesta.

Na sajtovima većine OIK-a nema nikakvih informacija o održanim sjednicama, njihovih saziva niti zapisnika, naročito u tekućem izbornom procesu.

Izuzetak je OIK Tivat koja ima objavljene zapisnike sa sjednica iz 2020. godine, i opština Rožaje koja je objavila saziv za prvu sjednicu u ovoj godini.

Iz ovakve slike ne može se sa sigurnošću zaključiti da li se OIK uopšte sastaju povodom tekućih parlamentarnih izbora, ili „samo“ o tome ne obavještavaju javnost.

No ono što znamo je da članovi organa za sprovođenje izbora za svoj rad na parlamentarnim izborima imaju pravo na naknade, i da su odlukom Državne izborne komisije, u skladu sa veličinom opštine, one utvrđene u rasponu od 700 do 2000 eura za predsjednike, 600 do 1800 eura za sekretare, i 500 do 1400 eura za članove.

Novi portal organa za sprovođenje izbora predvidio je i sekciju za kontakt podatke, i sve opštinske komisije su dobile email adrese po istom modelu. No, osim tih email adresa, na sajtovima OIK-a često nema drugih kontakt podataka – adrese i broja telefona, ili se tamo nalaze adresa i telefon DIK.

Kompletne kontakt podatke ima samo 11 izbornih komisija, dok sedam OIK-a nije na sajtu objavilo ni adresu ni broj telefona.