Program reprezentativna demokratija obuhvata projetke i aktivnosti CDT-a u vezi sa izbornim procesima, i ima za cilj unapređenje izbornog sistema i dostizanje demokratskih standarda transparentnosti, reprezentativnosti, pluralizma, odgovornosti i učešća građana/ki.
Od osnivanja 2000. godine, CDT je sproveo devet kampanja nadgledanja nacionalnih izbora u Crnoj Gori:
-
Savezni izbori 2000,
-
Lokalni izbori 2001,
Posmatrali smo i brojne prijevremene lokalne izbore i izbore za predsjednike opština.
Naša metodologija posmatranja izbornih procesa sastoji se iz tri faze: posmatranje predizbornog procesa, monitoringa procedure glasanja i brojanja glasova tokom izbornog dana, i monitoringa postizbornih dešavanja do proglašenja zvaničnih rezlutata.
Danom raspisivanja izbora CDT počinje sa praćenjem rada Državne i opštinskih izbornih komisija, kontrolišući poštovanje zakona, a posebno rokova za izvršenje pojedinih izbornih radnji. Pored toga CDT prati i sprovođenje kampanja političkih partija, na osnovu Sporazuma o pravilima ponašanja u toku predizborne kampanje, dokumenta koji na našu inicijativu redovno potpisuju partije učesnice izbora. CDT je 2001. godine bio prva nevladina organizacija u regionu, koja je samostalno realizovala ovakvu inicijativu sa relevantnim političkim partijama.
Praćenje prodedure glasanja i prebrojavanja glasova CDT sprovodi uz pomoć svoje rezgranate mreže obučenih volontera/ki. Od 2000. godine, više od 5000 građanki i građana je posmatralo izbore u ime naše organizacije. CDT od 2001. godine koristi za projekciju odziva birača/ica i konačnih rezultata izbora metodu PVT – Paralelno prebrojavanje glasova (Parallel Vote Tabulation). Pomoću ove metode, na osnovu reprezentativnog uzorka, u vrlo kratkom vremenskom periodu nakon zatvaranja biračkih mjesta, saopštavali smo precizne projekcije rezultata, sa gotovo zanemarljivim statističkim odstupanjima u odnosu na zvanične rezultate. CDT je 2006. godine bio prva organizacija u svijetu koja je za sakupljanje i obradu podataka tokom izbornog dana koristila sistem baziran na tehnologiji SMS poruka. Program omogućava našim posmatračima/cama slanje informacija o odzivu i rezultatima u roku od nekoliko minuta i obezbjeđuje cjelodnevnu SMS komunikaciju centralnog tima CDT-a sa svim posmatračima/cama širom Crne Gore.
Tokom deset godina djelovanja CDT je, na osnovu rezultata sopstvenog monitoringa i analize komparativnih iskustva, kontinuirano upozoravao javnost na nedostatke izbornog zakonodavstva, te davao preporuke i upućivao na demokratske standarde i komparativna rješenja, čija bi primjena dovela do unapređenja u ovoj oblasti.
Naše projekte nadgledanja izbora podržavali su USAID, Nacionalni demokratski institut (NDI), Nacionalna zadužbina za demokratiju (NED), Balkanski fond za demokratiju (BTD), Ambasada Holandije i T-Mobile Crna Gora.